Phần cứng cơ bản - Cấu trúc máy tính.

Ngày nay việc tự lựa chọn các linh kiện để ráp 1 bộ máy tính không còn xa lạ và khó khăn với mọi người nữa. Nhưng hầu hết vẫn luôn phân vân là lựa chọn 1 bộ máy tính như thế nào là đồng bộ và tối ưu hoá công suất máy trong 1 khoản kinh tế nhất định. Bài viết bên dưới blackcat190 - Free4vn.org sẽ tổng hợp lại các kiến thức, thuật ngữ về phần cứng máy tính cũng như các linh kiện máy tính qua các thời để mọi người có thể phần nào hiểu được các thuật ngữ, thông số trong các bảng báo giá mà các nhà cung cấp phần cứng đưa ra để lựa chọn cho mình 1 PC tại gia ưng ý và tốt nhất có thể.

Kiến thức bên dưới do blackcat190 sưu tầm và chọn lọc từ nhiều nguồn trên mạng tồng hợp lại. Xin cảm ơn những người đã bỏ công sức và tâm huyết biện soạn các tài liệu về thủ thuật, kiến thức cơ bản về phần cứng máy tính.

Đến bây giờ có rất nhiều bạn khi mới tiếp xúc làm quen với máy tính vẫn còn mơ hồ giửa phần cứng và phần mềm, mình xin được nói 1 cách vui thì phần cứng máy tính là những cái gì mình có thề sờ, rờ, mờ mẩm ... thậm chí chọi nhau vỡ đầu thì đó là phấn cứng máy tính và đương nhiên những cái cứng đó chỉ liên quan đến thiết bị công nghệ thông tin không phải cái gì cứng cũng là linh kiện phần cứng ...

Phần 1: blackcat190 xin liệt kê những thành phần cần phải có để ráp thành 1 bộ PC hoàn chỉnh:

1. Case + nguồn:



2. Mainboard


3. CPU


4. RAM


5. Card màn hình - VGA (bây giờ với các máy tầm trung đều dùng VGA onboard trên main)


5. Ổ cứng - HDD


6. Card mạng + card âm thanh (đa số đều tích hợp onboard)
7. Monitor (CRT - LCD) + bàn phím, chuột, loa.

Phần 2: blackcat190 sẽ nói vào chi tiết từng món linh kiện được liệt kê bên trên.

blackcat190 - Free4vn.org

• • 

    DXT Hay đây.....D:D:D

    2  15:25 PM April 13th, 2011 

MainBoard (Bo mạch chủ)

Bo mạch chủ là gì?

Bo mạch chủ là một bảng mạch in (PCB: Printed Cricus Board) đóng vai trò là trung gian giao tiếp giữa các thiết thiết bị được gắn trên nó theo cách trực tiếp hoặc thông qua đầu cắm hoặc dây dẫn. Thông qua bo mạch chủ, các linh kiện mới có thể hoạt động và giao tiếp với nhau. Thực chất mainboard được coi như một "bo mạch chủ" cung cấp kết nối vật lý bao gồm khe cắm, mạch điện. Còn lại, việc kết nối và điều khiển là do cặp Chip cầu bắc và nam, đây chính là trung tâm điều phối hoạt động của PC.

Các thành phần chủ yếu trên bo mạch chủ?

Đế cắm CPU (vị trí 1)

Bộ phận này còn được gọi là socket. Đây là bộ phận để lắp cố định chip vào bo mạch chủ. Mỗi dòng chip khác nhau thì thích hợp với mỗi loại bo mạch chủ khác nhau, số socket càng lớn thì thích hợp cho dòng chip càng hiện đại. Ví dụ như dòng socket LGA775, LGA1156 và mới nhất là LGA1366. Con số đằng sau theo thứ tự là số điểm tiếp xúc với CPU (775, 1156 và 1366 điểm tiếp xúc).

Chip cầu Bắc và cầu Nam (2,3)

Hai chip này có trách nhiệm điều phối hoạt động của CPU với các linh kiện khác. Chip cầu bắc (North Bridge - vị trí 2) còn được gọi là MCH (Memory Controller Hub). Nó có nhiệm vụ điều khiển trực tiếp các thành phần có tốc độ hoạt động nhanh như CPU, RAM và Card đồ họa. Ngoài ra, chip cầu Bắc còn trao đổi dữ liệu trực tiếp với Chip cầu Nam. Chip cầu Bắc là thanh phần quan trọng nhất trên Mainboard, nó sẽ quyết định độ mạnh và giá thành của bo mạch chủ.

Chip cầu Nam (Sourth Bridge - vị trí 3) còn được gọi là ICH (I/O controller Hud) là chip đảm nhiệm việc điều khiển các thành phần có tốc độ chậm hơn như giao tiếp với ổ cứng, USB, hay âm thanh... Khác với Chip cầu Bắc, Chip cầu Nam không kết nối trực tiếp với CPU, chính xác hơn nó kết nối với CPU thông qua Chip cầu Bắc.

Trước đây, các kết nối giữa hai Chip cầu Bắc và Nam đơn giản là Bus PCI. Còn hiện nay phần lớn sử dụng các thiết kế độc quyền của các nhà sản xuất.

Các khe cắm mở rộng

Khe cắm cho các bo mạch mở rộng như Card đồ họa, Card mạng rời (Khe PCI - 4). Những bo mạch chủ đời cũ thường có khe cắm mở rộng cho Card đồ họa AGP 4x/8x. Tuy nhiên hiện tại thì khe cắm này đã không còn được hỗ trợ nữa và thay vào đó là PCI-express với tốc độ truyền dữ liệu nhanh hơn và hiệu suất làm việc tốt hơn.

Khe cắm bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên RAM (Random Access Memory - 5). Nếu các khe cắm đều cùng màu thì mainboard của bạn không hỗ trợ chế độ chạy song song Dual Channel. Chế độ này giúp cho thông tin được xử lý nhanh hơn. Bởi vậy, các main hiện này hầu hết đều hỗ trợ chế độ này với các dòng DDR2, DDR3. Chú ý khi chạy ở chế độ Dual Channel, RAM của bạn phải có cùng tốc độ Bus, không nhất thiết phải cùng một nhà sản xuất.

Các giao tiếp với các thiết bị ngoài vi như loa, chuột, bàn phím, USB (6)... Hiện nay ở một số bo mạch chủ đã tích hợp cả cả cổng HDMI cho phép bạn xuất tín hiệu HD.

Khe cắm SATA (7) kết nối đến ổ cứng của bạn, kết nối SATA 3 mới nhất cho phép tốc độ truyền dữ liệu là 6Gb/s.

Là đầu cắm 24 chân cho Mainboard và 8 chân cho CPU (8), cung cấp nguồn cho 2 thiết hoạt động. (ở hình trên khoanh vùng sai, vị trí số 08 là vị trí chân nguồn 24 pin, 8 pin cho CPU chỉ áp cho các main từ core quad và core I trở lên còn dòng core 2 dual thì mình chưa thấy qua 8pin mà chỉ có 4 pin).

Note: kể từ dòng main sử dụng các chipset H55/ H57/ Q57 và mainboard sk 1156 hỗ trỡ core I trở lên thì sẽ không còn 2 chip bán cầu nam và bắc trên main nữa. Khi đó CPU sẽ làm nhiêm vụ của 2 chip bán cầu nam và bắc luôn.
------------------------------------------------------------------------------------------------------

Sau khi nhận biết được sơ bộ các thành phần cơ bản có trên mainboard và các thông số mình xin vấn tắt 1 số chú ý quan trọng khi lựa chọn mainboard và các linh kiện tương thích.. Hiện tại trên thị trường có 2 dòng CPU là intel và AMD ở đây mình xin nói về Intel thôi.

1. Đế cấm CPU (socket): Một vấn đề tối quan trong và đầu tiên nên nghĩ tới khi lựa chọn mainboard là bạn phải lựa chọn mainboard có socket phù hợp với CPU mà bạn dự định mua cho nhu cầu sử dụng của mình.

Ví dụ: khi ta chọn main s/p (support) SK (socket) 775 ( hỗ trợ các dòng từ core quad trở xuống đến core dual) thì ta phải chọn cpu sk là 775. Còn khi tao chọn main s/p sk 1156 (s/p từ core i 3 trở lên) thì ta phải chọn cpu có số socket tương ứng.

2. Slot cấm RAM: Thông thường thì trên main thường có từ 2 - 4 slot cắm. Khi lựa chọn RAM bạn nên chú ý tới loại RAM mà mainboard hỗ trợ và thông số bus của RAM mà main hỗ trợ + lựa chọn bus tương ứng với CPU. Để biết được buss tương thích với CPU thì ta chọn bus của RAm theo tiêu chí Bus của CPU / 2 và tăng lên 1 bậc.

Ví dụ: CPU của bạn chọn theo main có buss là 533 thì lấy 533/2 = 266 và tăng thêm 1 bậc nữa thì số bus RAM bạn cần chọn là 333 (các cấp thông số cấp của bus RAM mình sẽ giới thiệu phần kỹ hơn tại phần RAM)

Ví dụ trên bảng báo gia ghi thông số RAM mà main hỗ trợ là 2xDual DDR2 533/667(Max 4GB Ram): trên bo mạch chủ này có 2 khe cắm Bộ nhớ (RAM), hỗ trợ tốc độ giao tiếp 533 hoặc 667Mhz. Dựa vào thông số này, bạn có thể lựa chọn loại bộ nhớ (RAM) với tốc độ thích hợp để nâng cao tính đồng bộ và hiệu suất của máy tính. Chữ Dual là viết tắc của Dual Chanel, tức là bo mạch chủ hổ trợ chế độ chạy 2 thanh RAM song song. Với công nghệ này, có thể nâng cao hiệu suất và tốc độ chuyển dữ liệu của RAM. Max 4GB Ram tức là tổng dung lượng Ram tối đa mà bo mạc chủ hỗ trợ, ở đây là 4GB tức bạn có thể lắp 1xRam4GB, hoặc 2xRam2GB. Tất nhiên bạn sẽ lắp 2xRam2GB để tận dụng công nghệ Dual. Và bạn cũng nên lưu ý tới số khe cắm Ram, trong trường hợp này là 2 khe cắm, các mainboard loại microATX thường có 2 khe cắm Ram, nếu có ý định nâng cấp ram trong tương lai bạn nên chọn main board có 4 khe cắm Ram.

3. Chipset:
a. Chip cầu bắc: Như đã nói ở phần trên chip cầu bắc là IC quan trọng nhất trên mainboard , nó quyết định độ mạnh và giá thành của Main. Chip Cầu Bắc điều khiển trực tiếp các thành phần :
o Điều khiển CPU
o Điều khiển bộ nhớ RAM
o Điều khiển Video Card
Và trao đổi dữ liệu với Chip Cầu Nam.

Các thành phần do Chip Cầu Bắc thực hiện (CPU, RAM, Video Card) phải đồng bộ với nhau và thuộc phạm vi của Chip Cầu Bắc hỗ trợ thì chúng mới doạt động được.

Trong thực tế, mỗi loại Chip Cầu Bắc chỉ hỗ trợ khoảng 2 loại CPU, 2 loại RAM và 2 loại Video Card, nếu bạn sử dụng CPU hay RAM hay Video Card mà Chip Cầu Bắc không hỗ trợ thì nó sẽ không hoạt động được. (các thông sô này ghi rất rõ trên bảng báo giá, xem thêm các bảng bên dưới thông để biết rõ thông số mà các chip hỗ trợ)

Thông số của Mainboard trên các báo giá trên thị trường thường là các thông số của Chíp Cầu Bắc, nó thể hiện các yếu tố sau :

o Hỗ trợ các CPU loại gì (socket 478, 775, 1366 vv… ) và hỗ trợ CPU có BUS bao nhiêu.
o Hỗ trợ RAM loại gì (DDR, DDR 2, DDR 3 vv… ), hỗ trợ RAM có tốc độ BUS bao nhiêu.
o Hỗ trợ Video Card loại gì, AGP hay PCI Express vv… Tốc độ 4x, 8x hay 16x vv…

Khi bạn xây dựng cấu hình máy tính bạn phải chọn Mainboard trước, sau đó mới chọn CPU, RAM, và Video Card mà Main đó hỗ trợ.

- Các dòng Chipset của Intel :

Thông tin tất cả chipset và cpu của intel nằm ở link này:

Mã: [Ủng hộ F4VN] - [Get Direct Link]

http://ark.intel.com/Default.aspx

• • 

    SmileAngel anh black ơi ở main dành cho core i là không còn chip cầu bắc, cầu nam phải không?

    2  16:48 PM April 13th, 2011 

Bộ Vi Xử Lý - CPU

Chức năng của CPU (Wiki): CPU viết tắt của chữ Central Processing Unit (tiếng Anh), tạm dịch là đơn vị xử lí trung tâm. CPU có thể được xem như não bộ, một trong những phần tử cốt lõi nhất của máy vi tính. Nhiệm vụ chính của CPU là xử lý các chương trình vi tính và dữ kiện. CPU có nhiều kiểu dáng khác nhau. Ở hình thức đơn giản nhất, CPU là một con chip với vài chục chân. Phức tạp hơn, CPU được ráp sẵn trong các bộ mạch với hàng trăm con chip khác. CPU là một mạch xử lý dữ liệu theo chương trình được thiết lập trước. Nó là một mạch tích hợp phức tạp gồm hàng triệu transitor trên một bảng mạch nhỏ.

Cấu tạo của CPU gồm có: Bộ số học-logic (ALU-Arithmetic Logic Unit), Bộ điều khiển (CU-Control Unit), thanh ghi (Register).

a. Bộ điều khiển (CU-Control Unit): Là các vi xử lí có nhiệm vụ thông dịch các lệnh của chương trình và điều khiển hoạt động xử lí, được điều tiết chính xác bởi xung nhịp đồng hồ hệ thống. Mạch xung nhịp đồng hồ hệ thống dùng để đồng bộ các thao tác xử lí trong và ngoài CPU theo các khoảng thời gian không đổi.Khoảng thời gian chờ giữa hai xung gọi là chu kỳ xung nhịp.Tốc độ theo đó xung nhịp hệ thống tạo ra các xung tín hiệu chuẩn thời gian gọi là tốc độ xung nhịp - tốc độ đồng hồ tính bằng triệu đơn vị mỗi giây-Mhz. Thanh ghi là phần tử nhớ tạm trong bộ vi xử lý dùng lưu dữ liệu và địa chỉ nhớ trong máy khi đang thực hiện tác vụ với chúng.

b. Bộ số học-logic (ALU-Arithmetic Logic Unit): ALU có chức năng thực hiện các lệnh của đơn vị điều khiển và xử lý tín hiệu. Theo tên gọi, đơn vị này dùng để thực hiện các phép tính số học(+,-,*,/)hay các phép tính logic(so sánh lớn hơn, nhỏ hơn...)

c. thanh ghi (Register): Thanh ghi có nhiệm vụ ghi mã lệnh trước khi xử lý và ghi kết quả sau khi xử lý.

2. Các yếu tố tác động đến hiệu suất của CPU:

- Độ rộng Bus dữ liệu và Bus địa chỉ (Data Bus và Add Bus)

- Tốc độ xử lý và tốc độ Bus (tốc độ dữ liệu ra vào chân) còn gọi là FSB (FSB - Front Side Bus)

- Dung lượng bộ nhớ đệm Cache

Tốc độ xử lý của máy tính phụ thuộc vào tốc độ của CPU, nhưng nó cũng phụ thuộc vào các phần khác (như bộ nhớ trong, RAM, hay bo mạch đồ họa).

Có nhiều công nghệ làm tăng tốc độ xử lý của CPU. Ví dụ công nghệ Core hay Nehalem.

Tốc độ CPU có liên hệ với tần số đồng hồ làm việc của nó (tính bằng các đơn vị như MHz, GHz, ...). Đối với các CPU cùng loại, tần số này càng cao thì tốc độ xử lý càng tăng. Đối với CPU khác loại, thì điều này chưa chắc đã đúng; ví dụ CPU Core 2 Duo có tần số 2,6GHz có thể xử lý dữ liệu nhanh hơn CPU 3,4GHz một nhân. Tốc độ CPU còn phụ thuộc vào bộ nhớ đệm của nó, ví như Intel Core 2 Duo sử dụng chung cache L2 (shared cache) giúp cho tốc độ xử lý của hệ thống 2 nhân mới này nhanh hơn so với hệ thống 2 nhân thế hệ 1 (Intel Pentium D) với mỗi core từng cache L2 riêng biệt. (Bộ nhớ đệm dùng để lưu các lệnh hay dùng, giúp cho việc nhập dữ liệu xử lý nhanh hơn). Hiện nay công nghệ sản xuất CPU mới nhất là 32nm.

Hiện nay CPU phổ biến là Duo-Core (2 nhân), Quad-Core (4 nhân). Quý 2 năm 2010 Intel và AMD ra mắt CPU Six-Core (6 nhân) và BXL Core i7 ra đời tháng 11 năm 2008 .

a. FSB - Front Side Bus: Là tốc độ truyền tải dữ liệu ra vào CPU hay là tốc độ dữ liệu chạy qua chân của CPU. Trong một hệ thống thì tốc độ Bus của CPU phải bằng với tốc độ Bus của Chipset bắc, tuy nhiên tốc độ Bus của CPU là duy nhất nhưng Chipset bắc có thể hỗ trợ từ hai đến ba tốc độ FSB
- Ở dòng chíp Pen2 và Pen3 thì FSB có các tốc độ 66MHz, 100MHz và 133MHz
- Ở dòng chíp Pen4 FSB có các tốc độ là 400MHz, 533MHz, 800MHz, 1066MHz, 1333MHz và 1600MHz

b. Độ rộng Bus dữ liệu và Bus địa chỉ (Data Bus và Add Bus):

- Độ rộng Bus dữ liệu là nói tới số lượng đường truyền dữ liệu bên trong và bên ngoài CPU
- Tương tự như vậy thìđộ rộng Busđịa chỉ ( Add Bus ) cũng là số đường dây truyền các thông tin về địa chỉ. Địa chỉ ở đây có thể là các địa chỉ của bộ nhớ RAM, địa chỉ các cổng vào ra và các thiết bị ngoại vi ... để có thể gửi hoặc nhận dữ liệu từ các thiết bị này thì CPU phải có địa chỉ của nó và địa chỉ này được truyền đi qua các Bus địa chỉ.
- Giả sử: Nếu số đường địa chỉ là 8 đường thì CPU sẽ quản lý được 2^8 = 256 địa chỉ. Hiện nay trong các CPU Pentium 4 có 6^4 bít địa chỉ và như vậy chúng quản lý được 2^64 địa chỉ nhớ .

c. Bộ nhớ Cache:

Cache: Vùng nhớ mà CPU dùng để lưu các phần của chương trình, các tài liệu sắp được sử
dụng. Khi cần, CPU sẽ tìm thông tin trên cache trước khi tìm trên bộ nhớ chính.
Cache L1: Integrated cache (cache tích hợp) - cache được hợp nhất ngay trên CPU. Cache tích
hợp tăng tốc độ CPU do thông tin truyền đến và truyền đi từ cache nhanh hơn là phải chạy
qua bus hệ thống. Các nhà chế tạo thường gọi cache này là on-die cache. Cache L1 - cache
chính của CPU. CPU trước hết tìm thông tin cần thiết ở cache này.
Cache L2: Cache thứ cấp. Thông tin tiếp tục được tìm trên cache L2 nếu không tìm thấy trên
cache L1. Cache L2 có tốc độ thấp hơn cache L1 và cao hơn tốc độ của các chip nhớ
(memory chip). Trong một số trường hợp (như Pentium Pro), cache L2 cũng là cache tích hợp.

Ram + cpu + vga !!!!!!!!!!!!!

HDD + card mang monotior ....

Tổng hợp ......

Xí chỗ trước

@SmileAngel chính xác là như vậy dòng core i thì cpu sẽ đảm nhận luôn nhiệm vụ của chíp nam và bác nên mainboard còn 2 chip trên nữa

Bài viết rất chi tiết, up thêm đi chủ thớt cho bà con tham khảo.

TY.

Cám ơn bác, đang cần^^!

hay wa .
bac co i hay nua thi viet nen cho ae cung tham khao nhe'